Hamster Rave: de hele blog in pdf

Voor wie vier printercartouchen, en een halve boom aan papier over zou hebben.
Voor nostalgici.
Voor wie mij graag gelezen heeft.

Je kan de hele blog nu downloaden en printen als pdf. Meer dan 400 zaagsels. Neergepend in Antwerpen, Guatemala en Buenos Aires. Ontelbare besognes tussen 2007 en 2013. 276 pagina's uit mijn hamsterhart.

O, wat heb ik u graag geschreven.

Een Belgische asbestberg in Argentinië

In een door God vergeten buitenwijk van Buenos Aires ligt tachtigduizend ton asbestafval. Eternit Argentina, een filiaal van de Belgische bouwmaterialenreus, begroef het er twaalf jaar geleden in een beveiligde opslagplaats die allesbehalve veilig blijkt. Een onderzoek uit Argentinië.

Gepubliceerd door Sam Verhaert op 30 juni 2011 in de Apache rubriek Fotoreportage, Nieuws, Reportage. Oorspronkelijke artikel vind je hier.

In een buitenwijk van Buenos Aires ligt tachtigduizend ton asbestafval. (Foto Edgardo Lobos)

Niemand keek ervan op toen eind jaren negentig tienduizend met bouwafval gevulde vrachtwagens door de buurt reden. In González Catán, op veertig kilometer van Buenos Aires, was afval een onderneming als een andere. Het bijzonder transport van Eternit Argentina S.A., een filiaal van de Belgische multinational Etex Group, reed tussen de rookpluimen van de officiële en clandestiene stortplaatsen door.

Aan een uitgegraven kuil, een hectare van zeven meter diep, hielden ze halt om er tienduizenden kubieke meters met asbesthoudende golfplaten, leidingen en cementresten in te kieperen.

Er ging een zeil overheen en niemand keek er meer naar om. Maar afval trekt afval aan. Bewoners ontdekten het asbeststort eind 2010 en informeerden gemeenteraadslid Lobos. Twaalf jaar na het begin van de stortingen voeren ze, samen met Greenpeace, actie.

Groeiende berg

“Zie je die muur?” vraagt raadslid Edgardo Lobos. “Die heeft Eternit hier deze week gezet, nadat ik klacht indiende en Greenpeace het verhaal aan de grote klok hing. Daarvoor werd het terrein enkel afgespannen door een draad. Er was niet eens een gevarenbordje. Iedereen kon hier zomaar binnen en buiten.”

Gemeenteraadslid Edgardo Lobos naast een vervuilde rivier in González Catán (Foto Sam Verhaert)

Hij wijst naar het bultige, overwoekerde terrein achter de muur. “Dit is een ‘beveiligde opslagplaats’ voor asbestresten, una celda de seguridad. Vreemd genoeg is de berg met de jaren blijven groeien. Het bouwafval is blootgesteld aan de weerselementen. Op een paar honderd meter hiervandaan liggen vier woonwijken en asbestvezels hou je niet tegen met een muur.”

“Dat klopt,” zegt asbestexpert Eduardo Rodríguez. “Het inademen van een minimale hoeveelheid microscopische vezels kan dodelijke ziektes als longkanker, asbestosis en mesotelioma veroorzaken, zelfs tientallen jaren later.” Volgens de dokter is er geen vuiltje aan de lucht zolang de viezigheid zorgvuldig is begraven. “Maar als dat niet het geval is, zoals Greenpeace zegt, dan heeft González Catán er een probleem bij.”

Helikopter

González Catán is een dramatisch uit zijn voegen gebarsten dorp – even groot en dicht bevolkt als de stad Luik – dat tegen Buenos Aires aanschurkt. Maar voor de bewoners is de Argentijnse hoofdstad ver weg: “God is overal maar doet zijn zaakjes in de hoofdstad,” zegt één van hen. De skyline van González Catán wordt gemarkeerd door de groene vuilnisbergen van één van de grootste storten van de hoofdstad.

Het dorp is één van de vergeten steden in het stroomgebied van de Matanza-Riachuelo. In dit niemandsland wonen vijf miljoen inwoners? Dat is twaalf procent van de Argentijnse bevolking. Meer dan de helft van hen heeft geen riolering. Decennialang loosden leerlooierijen, papierfabrieken en andere industrieën ongestraft hun chemicaliën en zware metalen. De industrie, de bewoners en de opslag van vuilnis maakten het stroomgebied tot één grote risicozone in de achtertuin van Buenos Aires.

Greenpeace voert actie op de beveiligde opslagplaats van Eternit, februari 2011

Om het probleem in la capital op tafel te krijgen schakelden raadslid Lobos en de buurtbewoners de hulp en de camera’s van Greenpeace in. De milieubeweging kwam zelf bodemstalen nemen en in februari 2011 cirkelde er een helikopter boven het veld. Een spandoek waarschuwde voor ‘Gevaarlijk Afval’.

Tien bodemstalen

“We vonden bouwresten tot aan de kant van de weg,” zegt campagneleider Consuelo Bilbao van Greenpeace, “terwijl de wet zegt dat er een veiligheidsperimeter van vijftig meter rond het stort moet zijn. Eternit dekte het asbestafval wel af met een plastic membraan, maar dat zit slechts zestig centimeter diep onder de grond in plaats van de vereiste twee meter. En in de beschermende grondlaag die daarboven werd gestort vonden we eveneens asbest. Het Nationaal Instituut voor Industriële Technologie (INTI) en een gespecialiseerd laboratorium in Texas, bevestigden in zeven van de tien bodemstalen dertig procent chrysotiel (witte asbest, nvdr).”

“Dat is vrij hoog,” geeft Karel De Wilde, persvoorlichter van Etex Group, aan de telefoon in Brussel, toe. Maar zolang de vezels ingekapseld zitten in het beton is er volgens hem geen gevaar. “De storting gebeurde volledig volgens het boekje.”

Resten van verhard cement bovenop de stortplaats (Foto Edgardo Lobos)

Het boekje

Maar wat zegt het boekje eigenlijk over tachtigduizend ton asbestafval? Volgens de milieuwetgeving van de Provincie Buenos Aires hoort het giftig goedje thuis in een ‘beveiligde opslagplaats’. Oorspronkelijk lag het asbestafval midden in de woonwijk San Justo, 15 kilometer verder. Toen Eternit de fabrieksterreinen in San Justo van het bedrijf Monofort overkocht in 1989, kreeg het bedrijf er die afvalberg bij.

Die moest daar weg. Wat ooit werd aangeprezen als hittebestendige en nimmer verslijtbare vezels – asbestos is Grieks voor onvernietigbaar – verhuisde uiteindelijk van San Justo naar de vergeetput van het meer landelijke González Catán.

“Eternit heeft veel geïnvesteerd om van dat afval af te geraken,” zegt dokter Rodríguez. “De onderneming kende de gevaren van asbest. In verschillende landen spanden asbestslachtoffers immers processen aan. Bovendien wisten ze dat ik, in opdracht van het Ministerie voor Volksgezondheid, een wettelijk verbod op asbest aan het uitwerken was. In 2003 zou dat rond zijn, twee jaar vroeger dan in Europa. Op dat moment had de Etex Group zelf de vezel al definitief uit haar vestingen gebannen.”

Gestolen omheining

Maar hoe verklaart het bedrijf dan dat er bouwmaterialen met het Eternit-zegel open en bloot tussen het onkruid liggen? Karel De Wilde: “Iedereen gebruikt bouwmaterialen van Eternit in Argentinië. Dat betekent niet dat wij het daar gestort hebben. We gaan dat opruimen, uiteraard, maar het is niet van ons.”

In mei 2011, na herhaalde acties van Greenpeace ommuurde Eternit het terrein (Foto Sam Verhaert)

Kon iedereen daar dan zomaar binnen en buiten wandelen om zijn cementresten, leidingen en dakpannen te storten? Agustín Cozzi, zaakvoerder van Eternit Argentinië heeft een antwoord: “We hebben veel problemen gehad met de beveiliging van het domein. González Catán is geen eenvoudige buurt. Onze omheining is verschillende keren gestolen en de bewaker van het terrein is een paar keer overvallen.”

Voor Greenpeace zijn dat flauwe excuses. “Het is Eternits verantwoordelijkheid om het terrein te bewaken.” benadrukt Consuelo Bilbao. “Es una celda de seguridad!”

Foute vijand

Waakt er eigenlijk iemand over bedrijven als Eternit? “Hier in González Catán is alles toegestaan,” gromt oppositielid Lobos. Daarom klaagde hij naast Eternit ook de verantwoordelijke plaatselijke autoriteiten aan, maar daar wringt het schoentje: dat blijken er meer dan een te zijn.

Het stroomgebied van de 64-km lange Matanza-Riachuelo valt immers onder drie jurisdicties: de nationale Staat, de Provincie Buenos Aires en de Autonome Stad Buenos Aires. Een ‘gedeelde verantwoordelijkheid’ was jarenlang synoniem voor ‘geen verantwoordelijkheid’. Het resultaat hoopte zich letterlijk op in González Catán.

Het terrein ligt vlakbij verschillende woonwijken (Google Maps)

Lobos’ klacht ligt nu op het bureau van de rechter. Of in de kast. Eternit-zaakvoerder Cozzi is er alleszins van overtuigd dat zijn bedrijf niets te vrezen heeft. “Dit is een storm in een glas water. Een kleine onvoorzichtigheid van onzentwege. Er zijn duizenden actoren die dit gebied maken tot wat het is. Raadslid Lobos en Greenpeace hebben de foute vijand gekozen.”

[infographic] How to make a tiny and shiny golden ring?

[Click to see my first infographic on visualizing.org]

As international gold price hits records, mining companies are struck by gold fever. Gold mining is big business - the last decade, gold price has risen 346% - and it's carried out on a massive scale.

To get a minimal idea of the huge environmental and social impact of this industrial activity, one should zoom in: what is needed for a 10 gr golden ring?

Lots of rock to be removed, lots of water spoiled and lots of toxic chemicals used, provoking local conflicts with affected communities all over the world. More in developing countries, where local regulations are weak and labor is cheap.

Zoom out again. An average gold mine produces more than just one ring a day: 25 kg to be exact. The last decade, a yearly average of 2.400 tons of gold was mined worldwide.

That's the equivalent of 240 million rings. And tons and tons of mining waste. Nothing shiny and tiny at all.

[it' my first infographic ever, so feel free to comment.]

Foto's van de ruimte

De Grote Bosbeving

Gestruikeld over een digitale archiefdoos.

In 2007 werkte ik met mijn tekenzus onderstaand kinderboek uit. Geen enkele uitgever hapte toe. Loes zou later wel Geert De Kockere's kinderboek 'Van Uil tot Mol' illustreren. Herken je de uil?

Open publication

Wind op kop

Beelden uit het verpletterende surfoord Cuesta del Viento. De wind nog in het hoofd.

Vanaf vandaag: in de rechterkolom een vaste link naar Hamster Rave's flickr(tje).

Damhert schaakt vrouw

Een foutje van een kolibrie

Wow. Zit hier rustig te werken bij een broeierige dertig graden. Komt er plots een kolibrie aan mijn speldje zuigen. Dacht dat het een echte bloem was, foutje. Kleine hersenpan natuurlijk, zo'n kolibrie.

Happy Kolibrie ginds.
Knaag van Hamster Rave.

La cucaracha

Foto J. Rangel

Al vier heb ik er gepakt. Voelsprieten vermorzeld, poten gebroken, buik opengereten, pantser gekraakt. Ik ben een beest. In deze oorlog zonder wetten gelden alle wapens. Bottinnes en bezems. Hysterisch gekres - zie ze schichtig worden. Die klootzakken sprayen hun eitjes in het rond, wist je dat? Ze ritselen als guerrilleros, hit-and-go. Zelfs een luchtaanval, geschampt op mijn schouder. Ik loop al lang niet meer op blote voeten. Als een kip zonder kop, met vel. 'k Laat alle lichten branden, dat brandt in hun ogen. Ze grijnzen me toe vanuit hun laffe schuilplaatsen. 't Zijn dinosaurussen. Die beesten overleven de mens. Ik zing van 's ochtends tot 's avonds: La cucaracha, la cucaracha, ya no puede caminar. Post traumatic stress disorder. Vietnam is er een gezellig uitje bij.

Beelden van B.

Beelden van B. (en bij uitbreiding de rest van Argentinië) staan vanaf nu op Hamster Rave's Flickr.

Into The Great Wide Open

Als weekendtripper naar een oogverblindend festival op de Waddeneilanden gegaan. Part of the job. Verslagje gemaakt binnen de uren. Tekst en beeld op Flickr...

De zoetepeermethode

Foto ~ Pil ~

Pas om 5u54 legde de laatste kamermug het loodje. Net als haar zusjes eerder die nacht, genadeloos geslachtofferd. Niet met chemische brol als DEET en muggensteentjes, maar met de zoetepeermethode.

Ontspan. Kruip tot aan het voorhoofd onder het laken. Denk alleen maar aan zoet. Sluit je ogen en denk. Aan caramel en tiramisu, natuurlijk, maar vooral aan rijpe peren. Daar zijn vrouwtjesmuggen gek op. Sappige peren. Ze ruiken dat.

Ontspan. De vleermuis in je schakelt nu een instinctieve radar in. Geluidsgolfgewijs slaag je erin om de vleugelslagen van de mug perfect te lokaliseren. Je voelt zelfs haar pootjes als ze op je bezweet voorhoofd landt. Blijf een peer. En controleer jezelf. Laat haar landen, likken, zich verlekkeren en verliezen.

Span op. Mep zo hard je kan op je hoofd! Sla je kop beurs!

En ontspan. Val in slaap op het licht ritmisch gezoem tussen je oren.

Mijn eerste yogales

Foto Tony George
Ik dacht eerst dat het uit het aanpalende Oude Badhuis kwam, dan dacht ik aan Marokkaanse kinderen op straat, misschien het gepiep van een matje op parket... en pas daarna begon het me te dagen dat de dolfijngeluiden uit de luidsprekers kwamen.

Komaan, doe dan toch moeite om me te verrassen op mijn eerste yogales.

Een vogel op je hoofd

Foto gwendolen

Er landde een vogel op het hoofd van mijn kleine zus. Zomaar, tijdens het fietsen. Ze zag het als een aanval - met drie pikken zit zo'n vogel door je hersenpan - en sloeg hem weg. Maar deze gevleugelde, een jonge kauw, fladderde op en installeerde zich op haar schouder. Floot erbij.

Nu houdt mijn zusje veel van dieren. Trucjes leren aan de kippen, op schapen rijden, gaan wandelen met de cavia's en wenen om dode konijnen. Vroeger natuurlijk, maar nu nog, als dierenarts in opleiding. En kauwen zijn intelligente vogels, dus dat kon geen toeval zijn.

Hij mocht wel een stukje meefietsen. Kleine moeite want een vogel is nogal aërodynamisch van aard. Misschien gewoon wat moegevlogen, 't fladderbeest. Mensen keken wel een beetje raar. Mijn zus keek raar terug. Een jongetje wees, en ze vroeg of hij een vogel wilde. 'Ja, maar die vogels is niet van mij.' Eerlijk.

Mijn moeder zag de zwarte kauw en vond dat maar een eng voorteken. Waarvan kon ze niet precies bedenken. 's Ochtends was de vogel gevlogen. De poes van de buren wordt ondervraagd.

Een jaar Giraffenplein

Het giraffenplein is jarig. Een jaar geleden werd het minuscule driehoekje aan de achterkant van de Antwerpse Zoo ingehuldigd. Grote afwezige op de Fiesta Giraffa was de Koninklijke Maatschappij der Dierkunde zelf. Die heeft nooit veel interesse gehad in de Kievitbuurt.

Als je vandaag aan het Giraffenplein, waar de Ommeganckstraat en de Provinciestraat elkaar raken, door de kijkgaten van de dierentuinmuur probeert te loeren, zie je meteen wat ik bedoel.

Omdat de Zoo niet zoo groot is, begon ze een paar jaar geleden uit te breiden. Een groeiscenario dat voor ontstemde buurtbewoners zorgde. Het Masterplan omvatte de sloop van een dertigtal prachtige huizen in de Ommeganckstraat.

Met de voordeuren verdween de ommeganck en de straat werd een baan met een blinde muur. De streep Afrikaanse savanne aan de andere kant was misschien beestig voor de dierentuinbezoeker, de versteende Kievitbuurt werd er niet warmer op. Buurtcomité De Ploeg ging bij de Stad onderhandelen om kijkgaten te maken in de muur. Zo geschiedde.

Wie echter vandaag op het Giraffenplein komt, ziet enkel bamboestruiken voor de kijkgaten woekeren. Wel eens door een bamboestruik proberen kijken om een giraf te spotten? Om erover te kúnnen zien moet je er zelf één zijn. Antwoord van de Zoo: de lichten van auto's en straat zouden de dieren 's nachts opschrikken. Zo? Een arrogant staaltje lange-nekkenbeleid, als je 't mij vraagt. Zo jammer.

Waarom vogelen vogels?

Foto dragonseye

Dat een hamster hamstert, een rat rat en je een vis kan vissen begrijp ik. Maar waarom vossen vossen en vogelen vogels eigenlijk? Is er een taalkundige in de zaal?

Naar noten en meer

Vandaag lieveheersbeestje ingeslikt, voorproefje van de zomer denk ik, ze smaakte naar noten en meer.

(nog 8 dagen en ik verander het adres naar hamsterrave.blogspot.com)

Kaya hierrr!

(klik om te vergroten)

Aan de Permeke, waar auto's, trams en fietsers zich sowieso in driehoeken moeten wringen, zat het verkeer vandaag echt muurvast. Een jonge hond zigzagde er tussen de paaltjes, vooraan een rij auto's stond er één met het portier aan passagierskant wagenwijd open. In die wagen het gebries van een chauffeur: “Kaya hierrr. Kaya!”

Kaya had geen oren naar zijn baasje want he, hier stond nog een boom en joh, wat rook het daar gek en cool, wat een drukte allemaal. Het duurde maar een korte penis lang of de eerste chauffeur in de rij begon te toeteren.

Het baasje stormde de wagen uit om het beest te vangen. Maar hoe meer de ene hier gromde, des te minder de ander zich daar van aantrok. Snuffel hier, plasje daar. Het baasje, eveneens door het dolle heen, probeerde nog van tactiek te veranderen door het lief te vragen. “Komaan Kaya...” Maar Kaya, die al om de hoek was, wist: je kan niet slaan en zalven tegelijk, baas.

Dat het eeuwen sneeuwen mag

Foto Klaartje

De ijskwal

Het koudste plekje van de stad ligt onder Centraal Station. Doorwinterde pendelaars vermoedden dat al langer, met hun ijsneuzen priemden ze die waarheid de tweede klasse rond. Nu is er officieel uitsluitsel. Daar op -1, waar daklozen in de vries staan voor een warme maaltijd, en niet-daklozen hun fiets verliezen, pal in de overdekte fietsenstalling, ligt het levende bewijs.

Een ijskwal. Een glazige bult van een centimeter of zes. Spiegelglad. Je kan je klok gelijk zetten op de druppels die er uit de betonnen plafond op neerplonken, en de plak wordt dikker terwijl je ernaar kijkt. Sommige treinreizigers spreken over een stalagmiet. In eerste klasse huivert men over een nieuwe ijstijd.

Beslist de moeite waard om er even voor om te rijden – een meter of vijf na de trap – heeft u tenminste een stoer winterverhaal om later aan uw kinderen te vertellen.