Macho met lange wimpers

Foto laz-lo photo

Ze zeggen dat hij een steen heeft opgegeten. De beste kameraad van mijn collega Roberto is vel over been gestorven. Het is een reus van een rottweiler met de Bijbelse naam Malaquias. Ze zeggen dat honden dat doen, stenen opeten. Ik zeg dat hij botweg stierf van verdriet om, en uit medelijden met zijn baasje.

Roberto. Eet pasta om aan zijn thuisland herinnerd te worden, drinkt rode wijn om dat weer te vergeten en grijpt naar wat hem ontglipt. Vrouw en hond, zwarte gaten in die volgorde.

Dertien jaar geleden, op zijn 28ste, komt Roberto zin zoeken in Guatemala. Hij blijft ergens haken bij een nonkel pastoor en leert zelf prediken. Niet voor God maar voor het volk. De bevrijdingstheologen achterna ontketent hij de revolutie in bergdorp Sipacapa, wanneer dat bedreigd wordt door de Canadese Marlin goudmijn. Schittert in het eerste referendum van het land. El pueblo unido, maar dan echt. Verfilmd, vereeuwigd.

Roberto. Karakterkop. Blauwe ogen krullenbol die zijn commentaar in het Spaans bedenkt maar in het Italiaans uitzingt. De bollewangenharlekijn van de commedia dell’ arte, steeds een twist sneller dan de rest. Maar ook cynisch en tragikomisch, de donkere glansrol als droevige clown. Roberto, macho met lange wimpers, om mooier te kunnen wenen.

Hij verlaat Sipacapa na acht jaar rust te hebben gevonden in het onrust stoken. Een vrouw achterna, zoals dat gaat. Ze kennen elkaar twee jaar en in zijn verhalen lijkt alles goed te gaan. Malaquias mag met hem mee naar de grote stad. Maar daar, daar komen tegenstelling en tegenslag elkaar plots tegen. Roberto en Malaquias worden verlaten en de steen in zijn maag begint te groeien. Malaquias stopt met eten, sterft van verdriet.

Als collega’s proberen we mee te lijden zonder eronder te lijden. Moeilijk want als hij om vijf uur ‘tot morgen’ zucht, ademt hij tristezza. Mijmert flamenco op weg naar huis, kookt zijn penne in tangotranen, zet intrieste gedichten en oude zwart-wit foto’s uit Sipacapa op Facebook. Kleedt zich er uit. ’t Grote vermageren, laag voor laag, tot op het bot.

Maandag anagramdag III

...een ket welgeweend...

Drie vragen bij de tandarts

Foto tony newell

1. Hoe stijf van de spanning sta je als je dit een uur volhoudt zonder er erg in te hebben?

Ik pas natuurlijk niet in die stoel, de hoofdsteun bobbelt ergens tussen schouders en nek. Of ik wat onderuit kan zakken. Dat kan. Veel goede wil tonend verschuif ik mijn achterwerk tot de plek die voor de knieholtes van Guatemalteekse patiënten voorzien is. Mijn hoofd rust op de steun. Tussen de contactpunten hals en kont zweeft een plank. Ziet u het voor zich? Dat is mijn romp.

2. Waarom moest die lul dat er zo nodig bij zeggen?

Haar lamp is een langnekstier met hendelhoorns en één zwart oog in het midden. Beschuldigende blik, dat ik vaker had moeten flossen. Ik guts kil zweet en mijn nagels kleuren wit aan de rand. Niet omdat het pijn doet (mijn rechterhelft is zo lam als een schaap), maar omdat ik weet dat het pijn kan doen. Als de boor aan komt draven. Telkens ze van instrument veranderen wil, stokt de adem in mijn opengebroken mond. Haken, klemmen, schrapers, naalden, tampons en stofzuigers: smijt dat er allemaal maar in, maar, por favor, niet de boor.

De aangeboorde angst komt uit België. Mijn tandarts verzekerde me ooit dat je als tandarts de boor best zo weinig mogelijk gebruikt: ‘Wat weggeboord is komt nooit meer terug.’ En dan: ‘Een boor, moet je weten, snijdt als een mes door boter.’

3. Zijn uw tepels van staal?

Toch de boor. Het ruikt verbrand en ik denk aan de boter. Speekselfonteinen stuiven uit mijn mond. Vast op haar gezicht. Sorry, probeer ik te denken. Aankijken durf ik niet –te dichtbij- dus zoek ik betekenisvolle patronen in het plafond.

Terwijl kil metaal heen en weer krast, rusten haar warme handen op mijn baard, wrijft haar borst tegen mijn kruin. Ze stelt vragen en ik kan enkel ja of neen knipperen. Locked-in syndrom, zoals in die film. Sorry mevrouw, voor mijn adem en mijn gebit. Vanaf morgen flos ik drie keer per dag. (Ik meen te voelen dat u geen BH draagt vandaag).

Maandag anagramdag II

Zwansasfalt is goedkoper...

Voor een spiegel staan na een tequila of drie

Mag dit wel?
Voor een spiegel staan na een tequila, of drie.

Plakken ze daar geen -isme op?
Op lachstuipen terugkaatsen. Op lichtende ogen.

Of moet dit juist?
Om graag te kunnen zien. He, gij daar. Ik eigenlijk ook van u.

Maandag anagramdag

Nu je 't zegt. Tikkeltje tendentieus, de titel die hierboven normaal in kapitalen staat.

'SAM VERHAERT BLOGT'

Tijd om ‘t anders te doen. Daarom, vanaf vandaag wekelijks, tot de inspiratie ons nekt: Maandag Anagramdag. Volgende week, meer. Denk mee, volge weer.

Kort briefje aan de kortzichtigen die wegkijken als ik hen ’s ochtends begroet

Foto Drome

San Marcos, 23 februari 2009

Beste straatmens, geachte passant (m/v),

Doe ik het misschien fout?
Dan vertelt u me dat best.

Want de volgende keer dat u me voor aap zet, door geen gehoor te geven aan mijn vriendelijke ‘buenos días’...

Ja, de volgende keer dat u zich tot de kasseien wendt als ik u groet, waardoor ik mijn ‘días’ weer moet inademen en me verslik in mijn eigen uitasem...

De volgende keer dat u me dat dus flikt, zal ik het niet laten je de weg te versperren met een struisvogelimitatie waar u niet goed van zal zijn: hoogopgeheven knikpoten, een domkijkende bek die naar voren schokt en een struis van een gat dat naar achteren wobbelt in de tegentijd. Er zal luidkeels bij gebuenosdiast worden, zodat de medestraatgangers ook gewaarschuwd zijn.

Als er dan -stel- nog geen ‘goeiemorgen, morgen’ afkan, zal ik u die met een vlugge tongdraai ontlokken. Het is maar dat u het weet. Ik doe ook maar mijn best.

Tot morgen,

Sam Verhaert

Een boom van een dag

Vijf afspraken afgewerkt op één dag. Op vijf flessenhalslocaties in de hoofdstad vier organisaties met vuur en één osteopate met elektroshocks aangedaan. Ertussen met bussen, taxi´s en benen geraced. Gelobbyt, mouwgewreven en gedaan gekregen. Zottenwerk maar ongelooflijk berk.

(Ik bedoel hier voldoeninggevend, maar a) dat rijmt niet, en b) dat verwijst niet half zo leuk naar de titel als berk. Berk.)

Een pornofilm

De flapuit van de bende. 10 jaar, vrolijk aan het voetballen met zijn schavuiten in Mezquital, een krottenwijk van Guatemala Stad waar maras of jeugdbendes de plak zwaaien:
- He gringo, heb je een pornofilm voor ons?
- Euh, neen.
- Zullen we je er één cadeau doen?

Eerder poef dan pang

Foto Surizar

Vanaf zes uur zitten ze binnen. Ze vrijwilligen in een sloppenwijk van Guatemala Stad. Zo één waarover de kranten blokletteren. Als ze 10 doffe schoten horen, zegt er iemand ‘That’s in our barrio’. Schoten klinken niet als knallen, weet je. ’t Is eerder poef dan pang.

Wanneer 10 minuten later de ambulances naderen, zijn ze even stil. Dan schenkt iemand de glazen bij en vertelt een ander een mop.

De klos in Guatemala Stad

Foto borderfilms

Dat je er als een opgejaagde toerist uitziet, dat weet je. Dat ze je aan je debiel rugzakje van het Ziekenfonds herkennen, ook. Ze kunnen je lezen. De bendes, de narcos, je hebt erover gelezen. Over het gratuite en georkestreerde geweld in Latijnsamerikaanse grootsteden schreef je ooit een thesis. Maar dat was een literatuurstudie.

Guatemala Stad, van de naam alleen al knijpen je billen samen.

Maar je doet alsof je er elke dag ronddrentelt. Been there, done that. Rugzak losjes over één schouder –toeristen die hun rugzak op hun buik dragen, vragen erom, vind je. Ach, wat kan er gebeuren? Met je jas open oog je breder, denk je, dus die rits gaat naar beneden. Het werd toch al te warm.

Als je een straat wilt oversteken in een rustige buurt – te rustig?- stopt er een zwarte 4x4 voor je. Geblindeerde ruiten, de schaduw van een chauffeur, type gorilla. Je denkt aan ontvoeringen, laat de jeep passeren en steekt over. De man toetert, het raampje aan de passagierszijde schuift open, ze roepen je.

Je bent de klos, dat voel je. Een beetje stoer probeer je ‘Qué pasa?’ te roepen en je gaat op de jeep af. Vooral niet weglopen nu, dát is erom vragen. Roofmoord op Belgische vrijwilliger in Guatemala, ofzo.

Aan de passagierszijde zit een vrouw. Voor de gorilla met zijn vierwielaandrijving optrekt, geeft ze je een flyer: ‘Loop je gestresseerd rond? Last van spanningen? Bezoek dan ons yogacentrum. Thaïse massages in een relaxerende omgeving, bel etcetera etcetera’. Je voelt je een idioot. Er ontsnapt een wind.

't waar willen maken - dialoog voor wegkijkers

Foto: gari.baldi

- Waar 't willen maken?
- Daar waar 't in 't wil de weg is...
- ... Moet je ‘t ...
- Waar?
- Maken. Daar.

24 buenos días

28/01/09 – 14:00
Na de snor, het idee voor een nieuw project: de nekflap. Haarscherpe foto’s binnen een maand of twee.

30/01/09 – 9:00
Op weg naar het werk 24 'buenos días' teruggekregen. Dat zijn er 0,03 per meter.

30/01/09 – 22:00
Iemand nieuw durven opbellen. Afspreken dat ze terug zal bellen om af te spreken. Voor echt dan. De avond weg internetten. Niet gebeld worden.

Bogotá - Colombia

(Voor onze doden geen minuut stilte)

Foto: Gert Steenssens

Arsenicum en aarbeilimonade

18/01/09 – 10:00
Patrouillerende shotguns bewaken hier overheidsgebouwen, mijnbouwbedrijven, bankkantoren en brouwers die komen leveren.

20/01/09 – 18:00
3 seconden ‘rood licht’ voor beide richtingen geeft Guatemalteekse wegpiraten de tijd om er, eventueel, nog snel zonder brokken door te peren.

22/01/09 – 15:00
Gewapend met ‘n camera -voor het geval dat- stiekem stalen van rivierwater rond de mijn genomen. Gecheckt op metalen en arsenicum (!) gevonden.

24/01/09 – 19:30
Plonsbad op de kermis met drijvende schalen waar je 1 Quetzal (0,10 €) in moet mikken. 4 Q. later prijs: ‘n blikje aardbeilimonade dat smaakt zoals ’t klinkt!

25/01/09 – 07:00
’t Kraakt me hier ‘s nachts dat het vriest. Iemand een osteopaat gezien?

In de disco

17/01/09, 22:00
In de disco: lichtgevende sterren aan het plafond, daaronder mijn hoofd, en 20 tot 40 cm (!) lager de reggeatondansende rest.

17/01/09, 23:00
DJ besluit het tempo van de avond wat op te voeren: ‘Handen hoog wie nog vrijgezel is!’

17/01/09, 24:00
2 meiden in de disco: of ik een vriendin in België heb. Quid non. En dat ik moet stoppen met daarover te liegen want ja ja, dat kennen we ...

18/01/09, 19:00
Nog nooit zo vastberaden mijn hand in eigen nat gedoopt als daarnet, toen mijn kersverse gsm de wc in plonsde.

Waar is Wally?

Schuim en schaam

10/01/09, 21:00 - Trekking naar vulkaan
... And then I really felt like: oh my God, I really feel like: oh my God, I really ... (x oneindig, uit een oneindig aantal Amerikaanse monden)

11/01/09, 17:00 - Na de trekking
Hoe zoek je ook alweer de diepte op als everyone around ya cirkels aan de oppervlakte zwemt?

13/01/09, 18:00 - Aankomst in thuisstad San Marcos
Een getunede taxi haalt mijn chickenbus in: op zijn spoiler is een blacklight-TL-houder met colsonbandjes gemonteerd!

13/01/09, 19:00 - Eerste contact met nieuwe collega
Stotterend onwennig toch leuk proberen zijn door hem bier in te schenken en het glas zien overstromen met massa’s schuim en evenveel schaam.

Ook zijn snor

03/01/09, Festival van de Waardige Woede
Ojee, wat als mijn held Subcomandante Marcos, na 15 jaren iconisering met pijp en bivakmuts, even geen zin meer heeft om zichzelf een kanker te roken?

05/01/09, 12:00
15 regels in een mototaxi op de grens tussen Mexico en Guatemala, waaronder deze: 'Verboden deze taxi te gebruiken om met je lief af te kunnen spreken'.

05/01/09, 21:00
Eerste spektakel bij de indiaanse familie van Jonas´ vrouw: de gringo buikdanst!

06/01/09, 21:00
Tweede spektakel bij de lieve Popti’-sprekende familie van Jonas´ kersverse echtgenote: de Belg haalt plots zijn lenzen uit zijn ogen!

07/01/09, 9:30
Derde spektakel tijdens het bezoek aan de nieuwe familie van vriend Jonas: de man met de oorbel vraagt schaar en spiegel om zijn baard bij te knippen! Vooralsnog ook zijn snor...

Leuk voor de mama

Als we de zelfverklaarde youthwatchers mogen geloven, wordt Twitter één van de grootste jongerentrends van 2009 (naast iPod-battles, het ontvrienden op Facebook – ben jij er al mee begonnen? - en swaffelen - want nu iedereen het beestje en wat je ermee kan doen een naam kan geven, zal er meer dan ooit geswaffeld worden).

Twitter dus. Twitter is dé manier om via sms of internet vrienden, collega´s en familie op elk moment een antwoord te geven op de vraag ‘Wat ben je aan het doen?’. Zo´n beetje zoals je status op Facebook, maar dan nóg aanweziger. Daar zijn veel dingen over te zeggen, maar dat ga ik hier, vanuit het zuiden van Mexico, niet doen.

Interessanter is de poging mijn doen en laten vanaf nu in Twitterberichten om te zetten en die hier te posten. Diarreemails zijn soms ook fijn om lezen maar kosten beide partijen veel computertijd. Dus probeer ik af en toe mijn indrukken te reduceren tot een minimale 140 karakters. Schrijven is schrappen, dat is leuk voor mij, en lezen is weten, dat is leuk voor de mama.

28/12/08, 16:00
Toeristen in Mexico hebben stuk voor stuk een baard, of ´t moeten vrouwen zijn. Om minder op te vallen, denk ik erover voor ´n snor only te gaan.

29/12/08, 21:00
Een backpackersstel danst bokkesprongen in een pleincirkel van 300 Mexicanen die zich afvragen of het zich in zijn thuisland ook zo aanstelt.

01/01/09, 04:00
Honderden gemaskerde indianen dansten de mist van oudejaarsavond tot nieuwjaarsnacht weg op het Festival van de Waardige Woede. Fantastisch, I´m in!

Wie doet er mee?

(Foto: John & Mel Kots)

Bemannen en bemensen

Ik las net in een Nederlands rapport dat het lokale kantoor in Guatemala Stad bemenst werd door een vrouw. Bemenst in plaats van bemand, schitterend! Dus als iemand niet mens of menshaftig genoeg is, moet-ie zichzelf maar vermensen. De taal is altijd menselijk geweest, zo ook het vergissen.

Vragen bij een digitale fotokader

(Foto: Medialoog)

Hoe kán iemand wild worden bij het idee van een digitale fotokader? Technisch gezien, bedoel ik. Wat gaat er door een hoofd bij de aankoop van een houtkleurig plastic kader met een snoer? Vanwaar het gekwijl? Wat doet geloven dat een scherm, dat 't hele digitale fotoarchief met powerpointachtige overgangen aan elkaar diarreet, een goed cadeau is?

De Vrije Mediamarkt weet het antwoord vast. Ze slagen er in om hun klanten – Ik ben toch niet gek! - zestig tot driehonderddertig euro voor zevendertig verschillende modellen te laten dokken.

Op sommige kaders kan je het uur lezen. Handig voor momenten waarop je én het uur én je kleinkinderen, gestorven hond of zonsondergang-aan-zee wil bekijken. 'The picture tells your story', blokletteren de exemplaren van Sony boven haarscherpe foto's van blauwgeoogde baby's of papa's op de renbaan. Dat het ware leven, zoals altijd bij foto's, net naast de kader valt, staat er niet bij.

Vrij op vrijdag

Vier keer heeft hij het me gevraagd. Dat is niet weinig op drie jaar. Vier keer samen met de coördinator in een klein en kil achteraflokaaltje, om niet gestoord te worden door collega’s die hun cafeïneverslaving in de keuken kwamen inlossen. Vier keer dezelfde vraag, op dezelfde officiële toon, achter dezelfde gesloten deur. Meestal frulde ik wat met het dopje van een fles bruiswater om dan te bedenken dat dit misschien liet uitschijnen dat ik zenuwachtig was. Wat ik niet wilde zijn.

De vraag. Of ik van mijn vier/vijfde geen voltijdse wilde maken nu er ruimte voor was. Van 30 uur en 30 minuten arbeid naar 38 uur zonder meer. Ik heb vier keer naar de wand achter de coördinator gekeken – licht vergeeld glasvliesbehang met een oude poster van een Globelinkactiviteit. Als een vraag zo gewichtig gesteld wordt, mag het antwoord er niet uit flappen. Dat lijkt me weinig professioneel. Dat ik er dus over zou nadenken. Dat verliep in drie fases.

De radicale fase: nope, geen denken aan! Vol-tijds, dat klinkt even eng als het in werkelijkheid is. Met het woonwerkverkeer en de treinvertragingen erbij, komt dat neer op 60 procent van je wakkere uren werken. Arbeid maakt bijlange niet vrij. Ik mag een dwaas heten als ik zou zwichten voor deze uitbuitende werklogica. ‘I’m free!’ (en ik spring op de motorkap van een passerende Mercedes).

De realistische fase: het systeem brengt me aan het twijfelen. De meeste vrienden en collega’s hunkeren naar een full time. Meer werk, meer poen, meer geluk. Welke carrièrekansen laat ik bovendien niet schieten door hier niet op in te gaan? Ik ben een luiwammes als ik dit laat liggen.

De rustige fase: leunt aan bij de radicale fase maar dan minder rechtdoorzee. Ik heb huis, partner, auto noch kind (af) te betalen dus financieel heb ik die extra dag niet nodig. Een vrije vrijdag (!) geeft me ruimte om al een beetje uit te rusten vóór het weekend en ook op vrijdagavond actief te zijn. Dat zouden mijn “k ga toch nt komen, blf id zetel zittn, ben kapot vd werkweek”-vrienden beter ook doen. En bovendien behoud ik zo de tijd voor mijn vrijwillige engagementen.

Vier keer heb ik beleefd geweigerd na het doorlopen van deze fases. Om begin november plots zelf de vraag te stellen, met twee flessendoppen in de hand en drie in de mond: of ik van 4 op 5 naar 0 op 5 kon gaan. Paukenslag, een koude tocht door het achteraflokaal. Ik heb mijn ontslag gegeven om negen maanden voor CATAPA te gaan werken in Guatemala. Vrijwillig. Om de boerengemeenschappen te ondersteunen die zich bedreigd weten door mijnbouwmultinationals. ’t Is de som van alle vrije vrijdagen bij elkaar. ’t Is weer vijf op vijf maar dan anders. ’t Is de radicale, realistische en rustige fase in één.

Niet kunnen komen neen

Niet eens aan tafel geroepen

maar toch gemompel van

niet echt honger merci.

Niet kunnen komen neen spijtig

ook niet echt gevraagd misschien.

Twee treuzelmussen op een draad. De straat laat.

Geen toe maar blik

geen kom op je kan.

Geen ‘k wil iets zeggen ik

maar kijken naar het

einde ervan.